اوراق مشارکت ابزاری جهت ایجاد تنوع در بازار سرمایه

باید گفت که بازار سهام در کشور ما تا کنون پیشرفت چندانی نداشته و از کارایی لازم برخوردار نبوده است که علت عمده آن را می توان تمرکز بازار پول (شبکه بانکی) و تسلط نظام بانکی در این بازار نام برد. به طوری که بازار سرمایه ایران را در حال حاضر می توان متشکل از نظام بانکی دولتی و بورس اوراق بهادار تهران دانست.[1] نارسایی های عمده این بازار را می توان به صورت زیر بیان نمود:

معمولا جریان سرمایه در این بازار نتوانسته است که از سازوکار عرضه و تقاضا بهره مند شود.

در شرایط فعلی بورس اوراق بهادار در کشور، قیمت اوراق بهادار (سهام) اطلاعات موجود در بازار را به درستی منعکس ننموده و انتظارات آینده بازار را نشان نداده است.

قیمت های جاری معیار مناسبی برای تشخیص ارزش واقعی آنها نبوده و منابع مالی به بخش های واقعی و با اولویت اقتصادی که با کمبود منابع مواجه گردیده اند، هدایت نشده است(رحیمی فر1382).

بنابراین لازم است که بازار سرمایه ایران نیز برای پیشبرد هدف های توسعه اقتصادی ملی نقش مهم تری را به عهده گیرد و با توجه به محدودیت های سیستم بانکی در تامین مالی تقاضاهای اعتباری به خصوص برای راه اندازی طرح ها و پروژه های عمرانی نقش بازار اوراق بهادار (شامل اوراق مشارکت) و جمع آوری پس اندازها و هدایت آنها به زمینه های مناسب سرمایه گذاری گسترش یابد. در حال حاضر در بازار سرمایه ایران علاوه بر استفاده از اعتبارات و تسهیلات سیستم بانکی از محل منابع سرمایه گذاری شده (تجهیز و مصرف منابع) در بورس اوراق بهادار تهران فقط از خرید و فروش سهام در شرکت های عام به منظور تامین سرمایه و منابع مالی مورد نیاز استفاده می گردد. تجربه چند ساله اخیر نشان داده است که علاوه بر طرق مذکور، اوراق مشارکت ابزار جدیدی است که در بازار سرمایه ایران به نحو مطلوبی می توان از آن برای تامین مالی پروژه های تولیدی و عمرانی کشور استفاده نمود. در بازار سرمایه سود سهام، سود سپرده های سرمایه گذاری بلند مدت و بالاخره سود اوراق مشارکت مبنای مقایسه امکانات سرمایه گذاری هستند و هر سرمایه گذاری معمولا بازده سرمایه گذاری و طرح خود را با سودهای فوق الاشاره مقایسه کرده و سپس تصمیم می گیرد. هرچه بر تعداد و انواع این بازارها و ابزار موجود در آن افزوده گردد، هم پاسخگویی به سلایق مختلف سرمایه گذاران امکان پذیر بوده و هم رغبت به امر سرمایه گذاری را بیشتر می نماید و عملا بهره برداری از سرمایه مطلوب تر می گردد و از اتلاف منابع مالی در پروژه های کم بازده جلوگیری می شود. با توجه به اینکه انتشار و عرضه اوراق مشارکت به عنوان ابزار جدیدی در بازار سرمایه کشور می رود تا کاربرد گسترده ای پیدا نماید. از این رو لازم است که با تنوع بخشیدن به آن از طریق تنوع در نرخ های سود علی الحساب و قطعی این اوراق، تنوع در مزایا و امتیازات آن، تنوع در مدت و قابل تبدیل شدن آن به سهام، زمینه تنوع بخشیدن به ابزار موجود در بازار سرمایه ایران در پاسخگویی به علایق و سلایق مختلف مردم فراهم گردد(رحیمی فر1382).

[1] بررسی آثار اقتصادی انتشار اوراق مشارکت و روش های گسترده کاربرد آن در تامین مالی، پژوهشکده پولی و بانکی، زمستان 1381، ص88