رویکردهای تحلیلی در تدوین استراتژی بازاریابی

تدوین و تحلیل استراتژی بازاریابی در سطح واحدهای وظیفه ای یا عملیاتی Functional Strategy   بشرح  ذیل صورت می گیرد ( رشیدی ، 1383، 75) :

1-خصوصیات اهداف : هدف شرکت همان است که تمام فعالیت های بنگاه بسوی آن متوجه می شود. هدف کسب و کار به ما می گوید ما چکار باید بکنیم ؟ کجا باید باشیم و در چه مدت زمانی ؟ ( با عدد و رقم ) لذا خصوصیات اهداف عبارتند از :

– خیلی کوتاه گفته شود

– قابل اندازه گیری باشد

– با قابلیت های داخل بنگاه هماهنگ باشد

– برای کلیه کسانیکه در داخل بنگاه کار می کند قابل فهم باشد.

2- رفتار مصرف کننده : درک صمیمی از خریداران مهمترین قسمتی است که ما برای طراحی استراتژی بازاریابی نیاز داریم . بنگاه لازم است اطلاعات زیر را بدست آورد.

– نیازهای مشتریان ما چیست ؟ – مشتریان واقعا از ما چه می خواهند ؟ – مشتریان از ما ، امروز و در  سالهای آینده چه می خواهند؟  ما با انسان هایی سروکار داریم که طبق نظریه مازلو نیازهایشان طبقه‌بندی می شود . بنگاه ما به کدامیک از سطوح نیازهای او می خواهد پاسخ دهد.

3-تحقیقات بازار : تحقیقات بازار به تمام مواردی که اطلاعات آنها برای تصمیم گیری لازم است مربوط می شود. نظیر محیط ، رقبا ، مشتریان ، تأمین کنندگان و غیره . روش های جمع آوری اطلاعات عبارتست از مشاهده ، اطلاعات اولیه یا داده های دست اول ( مصاحبه های تک تک ،پژوهش گروهی ، بررسی پستی یا تلفنی ، اجرای طرحهای آزمایشی )  ،اطلاعات ثانویه یا داده های دست دوم، نشریه، کتب …)

4-تقسیم بندی بازار : اغلب موارد امکان فعالیت کردن در تمام بخش ها میسر نمی باشد ، لذا بایستی بخشی را که برای ما ارجحیت دارد انتخاب کنیم (Fifield, 2009,27).

5-جاذبه بازار : پس از تحقیقات بازار و تقسیم بندی لازم است قسمت یا بخش هایی از بازار که برای ما جاذبه دارد انتخاب کنیم . نظیر چرخش بانک کشاورزی به سوی بازارهای خرد.برای خریدار هم خیلی اهمیت دارد که بنگاه را متخصص در تولید یک محصول بداند چون مشتری کیفیت را در ارتباط با تخصص می داند. در سنجش جذابیت بخش ها از تجزیه و تحلیل سوات و تجزیه و تحلیل رقابتی استفاده می شود. معیار های ذیل در تعیین جذابیت بازار مهم هستند :

 

  • حجم رشد در بلند مدت
  • افزایش سود در بلند مدت
  • حجم رشد کوتاه مدت
  • تصورات سازمانی
  • دلایل استراتژیک
  • توانایی منابع داخلی
  • دوام رقابتی متناسب

6-تجزیه و تحلیل شکاف : بررسی کنیم که در کدام بخش های بازار شکاف و فاصله است که ما می توانیم آنها را پرکنیم . یعنی اینکه رقبا به چه جاهایی توجه نکرده اند. تجزیه و تحلیل شکاف در حقیقت تجزیه و تحلیل فرصت های رشد است و بعبارتی فرصت یابی است .

 

7-سهم بازار : داشتن اطلاعات از بازار برای سنجش سهم بازار بسیار مهم است . چون موقعیت بنگاه را در صنعت و بازار هدف نشان می دهد. منحنی عمر محصول نیز در اینجا کاربرد دارد تا مشخص شود که محصول در کجای طول عمر است که بر اساس آن تصمیم بگیریم دنبال چه سهمی از بازار باشیم و دوام این محصول چقدر است؟

از ماتریس رشد – سهم (   B.C.G ) ، برای ارزیابی ترکیب فعالیت های اقتصادی یک شرکت یا سازمان، در تعیین سهم بازار استفاده می شود.

 

8-درجه در گیری در بازار :  منظور این است که وقتی شرکتی با محصولات و خدمات  مختلف در بازارهای مختلف کار می کند تا چه حد خود را با یک بخش از بازار در گیر می کند.ممکن است شرکت برای محصولات / خدمات مختلف درجات در گیری متعدد داشته باشد. مدل خاصی برای انتخاب نوع درگیری وجود ندارد و شرکت است که براساس شرایط تصمیم می گیرد. حداقل درجه درگیری ،زمانی است که شرکت فقط محصول / خدمت را تولید کند و مابقی امور را به خارج از شرکت بسپارد و حداکثر زمانی است که شرکت کلیه امور را راساّ انجام دهد(Kotler, 2010, 119).

9-روش ورود به بازار :  ورود به بازار با روش توزیع فرق می کند. ورود به بازار بیشتر مربوط به توجیه وارد شدن به یک بازار است . بطوریکه ملاحظه می شود ورود به بازار یک تصمیم استراتژی است، در حالیکه توزیع در بازار یک تصمیم تاکتیکی است .

10-منظورهای بازاریابی : تصمیم اصلی در این مرحله این است که در تدوین استراتژی بازاریابی ، اهداف بازاریابی می بایستی در ارتباط با تک تک محصول و بازار آن به لحاظ کمی و کیفی مشخص گردیده و نوشته شود. این اهداف بایستی قابل اجرا باشد.

یعنی در این مرحله چند هدف داریم که هر کدام ، رابطه یک محصول با بازار را مشخص می کند.

قبلا در سطح کسب و کار برای شرکت یک هدف داشتیم ولی در سطح بازاریابی ٬ هدف های  متعدد می توانیم داشته باشیم . بعنوان مثال ، در سطح کسب و کار ، هدف ما دست یابی به 33 % سهم بازار بوده است و یا می توانیم برای هر کدام از حساب های پس انداز ، سپرده سرمایه گذاری مدتدار و حساب جاری بعنوان هدف ، میزان رشد مشخصی در نظر بگیریم .

11-استراتژی بازاریابی : استراتژی بازاریابی یعنی تنظیم و اجرای آمیزه بازاریابی . ابزارکار و تاکتیک ها در بازاریابی ، آمیزه بازاریابی است . یعنی اینکه با محصول چطور عمل کنیم ؟ ، چه قیمتی بگذاریم؟

چطور به مشتری آگاهی بدهیم ؟ و چطور به دست مشتری برسانیم ؟

12-آمیزه بازاریابی : یک بنگاه از طریق آمیزه بازاریابی با مشتری ارتباط برقرار می کند و لذا به این عوامل تاکتیک ها یا ابزارهای بازاریابی گفته می شود.