هگزاکونازول
2
125/9**
82/84**
**7/8
29/14
92/0**
37/0**
0/0042**
26/57*
40/094**
73/42**
2521/22**
خشکي*هگزاکونازول
2
41/9**
105/8**
5/3
29/5
*48/0
15/0*
0/0011**
36/14
4/24
7/57
1589/23**
خطا
3
0/49
12/15
158/1
93/7
106/0
04/0
00006/0
6/62
4/8
4/83
157/75
ضريب تغييرات %

48/8
9/66
33/10
65/8
51/10
5/ 3
12/85
82/6
8/12
9/67
4/36
** و * به ترتيب معنيدار در سطح 1% و 5%

جدول 4-2 جدول مقايسه ميانگين‌ بررسي سطوح خشکي و هگزاکونازول بر صفات رشدي پنيرک
خشکي
هگزاکونازول
تعداد برگ
سطح برگ
cm2
طول ساقه
cm
طول ريشه
cm
ساقه/ريشه
وزن تر
g
وزن خشک
g
کلروفيل a (mg/kgFW)
کلروفيل b (mg/kgFW)
کلروفيل کل
(mg/kgFW)
کاروتنوئيد
(mg/kgFW)
0
0
7/5a
42/05a
10/63ab
30/5b
2/82b
0/73b
0/038b
39/25a
21/81a
29/87a
255/39b
0
15
7/5a
37/05b
12/13a
32/25b
2/72b
1/22a
0/07a
41/89a
22/9a
22/29a
313/08a
0
25
7/25a
35/9b
8/88b
34/75a
3/77a
0/8b
0/028b
39/5a
17/31a
22/65b
307/33a
50
0
11/25a
31/61b
10/88a
32/25a
2/993a
0/78b
0/045c
37/03a
14/05a
19/34a
279/26a
50
15
7c
40/66a
10/38a
32/25a
3/108a
1/15a
0/1a
36/68a
14/78a
19/4a
284/16a
50
25
9b
29/21b
9/63a
33/25a
3/23a
1/26a
0/08b
31/93b
11/87b
15/78b
287/67a

4ـ1ـ تعداد برگ
جدول تجزيه واريانس نشان داد که تنش خشکي، هگزاکونازول و اثر متقابل آنها در سطح احتمال 1% معني‌دار است (جدول 4- 1). مقايسه ميانگينها مشخص نمود، تعداد برگ در شرايط بدون تنش چندان تغييري ننمود، ولي با کاربرد 25 ميليگرم در ليتر هگزاکونازول از شدت روند کاهش تعداد برگ در شرايط تنش کاسته شد. همچنين در گروه شاهد با (25/11) و بدون تنش خشکي و غلظتهاي صفر و 15 ميليگرم در ليتر هگزاکونازول (5/7) حداکثر ميانگين مشاهده شد، ولي بقيه سطوح داراي ميانگين پايينتري بودند (جدول 4-2 و شکل 4-1)، بنابراين، ميتوان اظهار نمود تيمار هگزاکونازول سرعت کاهش تعداد برگ را با افزايش غلظت هگزاکونازول کاهش داد.

شکل 4ـ1 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر تعداد برگ در گياه پنيرک

4ـ 2ـ سطح برگ
نتايج تجزيه واريانس نشان داد که تنش خشکي و هگزاکونازول و اثرات متقابل آنها در سطح احتمال 1% اختلاف معنيداري داشتند (جدول 4ـ 1). مقايسه ميانگينها نيز گروهبندي متفاوت را در تيمارها مشخص نمود. در شرايط بدون تنش کاربرد هگزاکونازول تاثير چنداني در سطح برگ نداشت و عملا باعث کاهش آن شد ولي با اعمال تنش سطح 15 ميليگرم در ليتر هگزاکونازول موجب افزايش سطح برگ (4/66 سانتيمترمربع) شد. اين نتايج نشان ميدهد که تيمار هگزاکونازول تا سطح مشخصي اثرات تنش بر سطح برگ را نقصان ميدهد (جدول 4ـ2 و شکل 4- 2).

شکل 4-2 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر ميزان سطح برگ در گياه پنيرک

4ـ3ـ طول ساقه و ريشه
نتايج حاصل از جدول تجزيه واريانس نشان داد که تنش خشکي و اثر متقابل تيمارها تاثيري روي طول ساقه گياه نداشته است اما اثر هگزاکونازول در سطح احتمال 1% معنيدار شد. هيچ يک از منابع تغييرات بر طول ريشه اثر معنيداري نداشت (جدول 4ـ1). مقايسه ميانگين طول ساقه نشان داد که در تيمار بدون خشکي سطح 15 ميليگرم در ليتر هگزاکونازول (12/13 سانتيمتر) موجب افزايش طول ساقه نسبت به سطوح بالاتر و شاهد گرديد، اما سطح 50% خشکي روند کاهشي طول ساقه را شدت کمتري طي نمود (به ترتيب 88/10، 38/10 و 63/9). مقايسه ميانگين طول ريشه با وجود عدم اختلاف معنيدار نشان داد که با افزايش سطوح هگزاکونازول در شرايط بدون (5/30، 25/32 و 75/34 سانتيمتر) و با تنش (25/32، 25/32 و 25/33 سانتيمتر) طول ريشه روند افزايشي داشت. همانطور که مشاهده ميشود تيمار هگزاکونازول ميتواند اثرات مثبتي در جهت کاهش شدت تنش و يا بهبود رشدي در طول ساقه و ريشه گياه داشته باشد (جدول 4ـ2، شکل 4- 3 و 4- 4).

شکل 4-3 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر طول ساقه در گياه پنيرک

شکل 4-4 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر طول ريشه در گياه پنيرک

4ـ4ـ نسبت ريشه به ساقه
نتايج تجزيه واريانس نشان مي‌دهد که تنش خشکي بر اين نسبت تاثيري نداشته است، اما هگزاکونازول در سطح احتمال 1% و اثرات متقابل تيمارها در سطح احتمال 5% اختلاف معنيداري داشت (جدول 4ـ1). جدول مقايسه ميانگينها و گروهبندي متفاوت نيز اين نتيجه را مشخص نمود که در شرايط با (993/2، 108/3 و 23/3) و بدون تنش (82/2، 72/2 و 77/3) روند آن افزايشي بود. اين افزايش نشاندهنده محدوديت رشد ساقه نسبت به ريشه در مقايسه با شاهد و همچنين نقش مثبت سطوح هگزاکونازول در روند افزايشي اين نسبت ميباشد (جدول 4ـ2 و شکل 4- 5).

شکل 4-5 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر طول ساقه/ ريشه در گياه پنيرک

4ـ5ـ وزن تر و خشک
براساس نتايج، خشکي تاثيري بر روي وزن تر گياه نداشت، اما هگزاکونازول در سطح احتمال 1% و اثرات متقابل تيمارها در سطح احتمال 5% تفاوت معنيداري نشان داد. تنش خشکي و هگزاکونازول و اثرات متقابل آنها در سطح 1% بر وزن خشک اختلاف معنيدار داشتند (جدول 4ـ1). مقايسه ميانگينها نشان داد که تيمار هگزاکونازول بر وزن تر گياه نقش بهبوددهنده داشت، بطوريکه در شرايط با و بدون تنش وزن تر نسبت به شاهد افزايش يافت،
اين در حالي است که در شرايط بدون تنش غلظت 15 ميليگرم در ليتر (22/1 گرم) و در شرايط تنش غلظت 25 ميليگرم در ليتر (26/1 گرم) بيشترين وزن تر را نشان دادند. در تيمار 50% خشکي افزايش سطوح هگزاکونازول تا سطح 15 ميليگرم در ليتر در شرايط با (1/0 گرم) و بدون تنش (07/0 گرم) موجب توسعه وزن خشک نسبت به شاهد و سطوح بالاتر گرديد. نتايج تعيينکننده اين ميباشد که سطوح هگزاکونازول ميتواند در بهبود بيوماس گياه موثر باشد (جدول4ـ 2، شکل 4- 6 و 4- 7).

شکل 4-6 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر وزن تر در گياه پنيرک

شکل 4-7 مقايسه ميانگين تاثير سطوح خشکي و هگزاکونازول بر وزن خشک در گياه پنيرک
4ـ6ـ کلروفيل
کلروفيل a:: نتايج تجزيه واريانس نشان مي‌دهد که تنش خشکي در سطح احتمال 1% و هگزاکونازول در سطح احتمال 5% بر غلظت کلروفيل a معني‌دار است، اما اثر متقابل خشکي و هگزاکونازول تاثيري بر آن نداشت (جدول 4ـ1).
جدول مقايسه ميانگينها نشان داد که بطور کلي غلظت کلروفيل a در شرايط تنش پايينتر از شرايط بدون تنش است. اين در حالي است که در شرايط بدون تنش غلظت 15 (89/41 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر) نسبت به 25 ميليگرم در ليتر (5/39 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر) نقش بالاتري در افزايش کلروفيل a نسبت به شاهد داشت. تيمار هگزاکونازول در شرايط تنش تا سطح 15 ميليگرم در ليتر (68/36 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر) از شدت کاهش کلروفيل a کاست ولي در سطوح بالاتر نقش موثري نداشت. نتايج روند بهبوددهنده تيمار هگزاکونازول بر غلظت کلروفيل a را نشان ميدهد (جدول 4ـ2 و شکل 4ـ8).

شکل 4-8 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر غلظت کلروفيل aدر گياه پنيرک

کلروفيلb: نتايج تجزيه واريانس نشان داد که سطوح خشکي و هگزاکونازول در سطح احتمال 1% بر غلظت کلروفيل b تفاوت معني‌دار داشتند، اما اثر متقابل خشکي و هگزاکونازول تاثيري نشان نداد (جدول 4ـ1).
همچنين بطور کلي غلظت کلروفيل b در شرايط تنش پايينتر از شرايط بدون تنش است. جدول مقايسه ميانگينها نشان داد که در تيمار با و بدون تنش خشکي (به ترتيب 78/14 و 9/22 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر) سطح 15 ميليگرم در ليتر هگزاکونازول نسبت به شاهد و سطوح بالاتر موجب بهبود ميزان کلروفيل b گرديد. لذا نتايج حاکي از نقش مثبت تيمار هگزاکونازول در سطح 15 ميليگرم در ليتر بر بهبود غلظت کلروفيل b ميباشد (جدول 4ـ2 و شکل 4ـ9).

شکل 4-9 مقايسه ميانگين تاثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر غلظت کلروفيل bدر گياه پنيرک

کلروفيل کل: نتايج تجزيه واريانس نشان داد که خشکي و هگزاکونازول در سطح احتمال 1% بر غلظت کلروفيل کل معني‌دار شدند، اما اثر متقابل خشکي و هگزاکونازول تاثيري بر آن نداشت (جدول 4ـ1). جدول مقايسه ميانگينها نشان داد که تيمار هگزاکونازول تاثير چنداني بر بهبود کلروفيل کل نداشت ولي در سطح 15 ميليگرم در ليتر از شدت کاهش آن در شرايط تنش (4/19 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر) نسبت به شاهد (34/19 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر) کاست. به طورکلي شايد بتوان نقش تعديلکنندگي هگزاکونازول در شرايط تنش را بيان نمود (جدول 4ـ2 و شکل 4ـ10).

شکل 4-10 مقايسه ميانگين تأثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر غلظت کلروفيل کل در گياه پنيرک
4ـ7ـ کاروتنوئيد:
از جدول تجزيه واريانس دادهها مشخص ميشود که خشکي تاثيري بر غلظت کاروتنوئيد تاثيري نداشته است، اما سطوح هگزاکونازول و اثر متقابل آن‌ها در سطح احتمال 1% معني‌دار شدند (جدول 4ـ1). جدول مقايسه ميانگين‌ها نشان داد که سطوح هگزاکونازول (به ترتيب 08/313 و 16/284 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر در سطح 15 ميليگرم در ليتر و 33/307 و 67/287 ميليگرم در ليتر در سطح 25 ميليگرم در ليتر) در شرايط با و بدون تنش نسبت به شاهد (به ترتيب 26/279 و 39/255 ميليگرم در کيلوگرم وزن تر) نقش موثر و مثبتي در افزايش غلظت کاروتنوئيد داشت. اين نتايج تاثير مثبت تيمار هگزاکونازول بر غلظت کاروتنوئيد مشخص مينمايد (جدول 4ـ2 و شکل 4ـ11).

شکل 4-11 مقايسه ميانگين تأثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر غلظت کاروتنوئيد در گياه پنيرک

جدول 4-3 جدول تجزيه واريانس بررسي سطوح خشکي و هگزاکونازول بر صفات رشدي پنيرک
منابع تغييرات
درجه آزادي
ميانگين مربعات (MS)

پرولين
قند
پراکسيداز
کاتالاز
پروتئين
سطوح خشکي
1
0/015
0/49
0/000039**
0/36*
0/52**
تيمار هگزاکونازول
2
47/48**
0/66
0/000034**
3/16**
0/03
خشکي*هگزاکونازول
2
45/65**
1/87*
0/0000043**
0/86**
0/13*
خطا
15
0/98
0/3
0/0000005
0/044
0/03
ضريب تغييرات %

12/37
64/11
7/24
16/30
8/6
** و * به ترتيب معنيدار در سطح 1% و 5%

جدول 4-4 جدول مقايسه ميانگين‌ بررسي سطوح خشکي و هگزاکونازول بر صفات رشدي پنيرک
خشکي
هگزاکونازول
پرولين
µmol/mg FW
قند
mg/g DW
پراکسيداز
Unit/mg protein
کاتالاز
unit/mg protein
پروتئين
mg/mg FW
0
0
7/91ab
5/28ab
0/0067b
1/16b
2/26ab
0
15
9/13a
5/49a
0/0094a
1/3b
2/13b
0
25
7/1b
4/55b
0/0078b
2/015a
2/49a
50
0
2/56b
4/11b
0/0078c
0/22b
2/01a
50
15
10/38a
5/04ab
0/013a
1/66a
2/06a
50
25
11/04a
5/3a
0/0105b
1/85a
1/92a

4ـ8ـ غلظت پرولين
نتايج مشخص نمود سطوح هگزاکونازول و اثرات متقابل آنها در سطح احتمال 1%
اختلاف معني‌داري بر غلظت پرولين داشتند (جدول 4ـ3). مقايسه ميانگينها نشان داد که سطوح هگزاکونازول بر غلظت پرولين در شرايط با و بدون تنش نقش مثبت نشان داد. به طوري که در شرايط بدون تنش غلظت 15 ميليگرم بر ليتر (13/9 ميکرومول بر ميليگرم وزن تر) نسبت به شاهد و سطح بالاتر داراي ميزان پرولين بالاتري بود. بخصوص در سطح 50% خشکي افزايش شديد ميزان پرولين در سطوح هگزاکونازول (38/10 و 04/11 ميکرومول بر ميليگرم وزن تر) مشاهده شد. مشخص شد که مقادير بالاي هگزاکونازول در شرايط تنش باعث افزايش مقدار پرولين ميگردد (جدول 4ـ4 و شکل 4- 12).

شکل 4-12 مقايسه ميانگين تأثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر غلظت پرولين در گياه پنيرک

4ـ9ـ غلظت قندهاي محلول
نتايج حاصل از جدول تجزيه واريانس نشان داد که سطوح خشکي و هگزاکونازول تاثيري بر ميزان قند نداشتند، اما اثر متقابل آنها در سطح احتمال 5% معني‌دار بود (جدول 4ـ3). جدول مقايسه ميانگين نشان داد در شرايط بدون تنش سطح 15 ميليگرم بر ليتر هگزاکونازول (49/5 ميليگرم بر گرم وزن خشک) موجب بهبود غلظت قندهاي نسبت به شاهد و سطح بالاتر (به ترتيب 28/5 و 55/4 ميليگرم بر گرم وزن خشک) محلول گرديد. اين در حالي است که در شرايط تنش هر دو سطح هگزاکونازول (04/5 و 3/5 ميليگرم بر گرم وزن خشک) داراي ميانگين بالاتري نسبت به شاهد (11/4 ميليگرم بر گرم وزن خشک) بودند. ميتوان اظهار داشت سطوح هگزاکونازول نقش موثري در افزايش غلظت قندهاي محلول داشت و حتي افزايش سطح تيمار نقش بارزتري را نمايان نمود (جدول4ـ4 و شکل 4- 13).

شکل 4-13 مقايسه ميانگين تأثير سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر غلظت قندهاي محلول در گياه پنيرک

4ـ10ـ فعاليت کمي آنزيم پراکسيداز
از جدول تجزيه واريانس دادهها مشخص ميشود سطوح خشکي، هگزاکونازول و اثر متقابل آنها بر ميزان فعاليت کمي آنزيم پراکسيداز در سطح احتمال 1% تاثير معني‌دار داشتند (جدول 4ـ3). جدول مقايسه ميانگينها نشان داد که سطوح هگزاکونازول نقش موثري بر افزايش فعاليت اين آنزيم در شرايط با و بدون تنش داشت، به طوري که در سطح 15 ميليگرم در ليتر هگزاکونازول (در شرايط بدون و با تنش به ترتيب 0094/0 و 013/0 واحد بر ميليگرم پروتئين) بالاتر از سطح بالاتر (به ترتيب 0078/0 و 0105/0 واحد بر ميليگرم پروتئين) و شاهد (به ترتيب 0067/0 و 0078/0 واحد بر ميليگرم پروتئين) بود. اين نتايج به خوبي نقش موثر تيمار هگزاکونازول را بر فعاليت کمي آنزيم پراکسيداز مشخص مينمايد (جدول 4ـ4 و شکل 4- 14).

شکل 4-14 مقايسه ميانگين سطوح مختلف تنش خشکي و هگزاکونازول بر فعاليت کمي آنزيم پراکسيداز در گياه پنيرک

4ـ11ـ فعاليت کمي آنزيم کاتالاز
طبق جدول تجزيه واريانس، خشکي در سطح 5%، هگزاکونازول و اثر متقابل آنها در سطح احتمال 1% معني‌دار شدند (جدول 4ـ3). جدول مقايسه ميانگين نشان ميدهد که سطوح هگزاکونازول بخصوص در شرايط تنش افزايش فوقالعادهاي در


دیدگاهتان را بنویسید