دانلود پایان نامه

اعمالی در رابطه مستقیم با زندگی بوده اند؛ امروزه نیز این مراسم، جزئی از زندگی عادی، و با آن یگانه شده است؛ و بدون آنکه راز آلود به نظر برسد توسط عامه مردم و در امور روزانه زندگی اجرا می شود. باورهای نخستین ژاپن بر بسته بندی این کشور نیز تاثیراتی زیادی داشته است. می توان گفت تعدد لایه های بسته بندی، استفاده از مواد و متریال کم ارزش (از نظر مادی و در دسترس بودن آن) و پیش پا افتاده در طبیعت به عنوان شی با ارزش در بسته بندی سلولزی و ارتباط بر قرار کردن با این مواد، پوشاندن اشیا عادی با لایه های زیاد در حد یک شی مهم و مقدس، وجود نقش های طبیعی در بسته بندی همچون شکوفه گیلاس؛ برگ خیزران، کوه فوجی و … که امروز مختص به ژاپن شده اند و موارد دیگری از این قبیل، تاثیرات طبيعت‌پرستي و «آنيميسم» (به معناي مقدس دانستن اشياء‌) در دین شینتو به عنوان مهم ترین و تاثیرگذار ترین این باورها بر بسته بندی بوده و می باشد. ریشه وجود و بقا سبک های مختلف بسته بندی(اریگامی، فروشکی و…) در ژاپن نیز به نوعی با این باورها پیوند دارد.

عناصر تصویری ویژه ی ژاپنی مانند ابر، اژدها، بادبزن، کوه فوجی، درخت و شکوفه، گل داوودی، پرنده، چهره های ژاپنی و….چه سهمی در بسته بندی های کاغذی آن دارند؟
ارزش و احترام قائل شدن برای این تصاویر در ژاپن ریشه در دوران پیش از تاریخ دارد؛ در این کشور کلمات نمادین زیادی با الهام از طبیعت ساخته شده است که در هنر گذشته آن برای بیان مفاهیم به صورت نمادین نیز کاربرد داشته اند. برای مثال گل داوودی نشانه سرور و شادمانی است؛ شکوفه گیلاس نماد زیبائی کوتاه مدت است؛ درنا و لک لک نماد زندگی دراز مدت می باشند؛ ودرخت کاج، خیزران و آلو “سه نجیب زاده” نیز چنین هستند؛ شن سفید نشانی از دریاست؛ اژدها نیز معانی متعددی دارد. درباره استفاده نمادها و موتیفهای فصلی‏، مانند آلو، گیلاس، افرا و داوودی در هنر سنتی ژاپنی جای کمتر پرسشی هست. خیزان که موضوع نقاشی بسیاری از نقاشان مکتب ذن است، نماد نجیب‏زاده ایی است که در روزگار تنگ دستی‏ و فلاکت خم برمی‏دارد اما نمی‏شکند. به‏ نظر می‏رسد، نقاشی از چهار فصل،درختان کاج،آلو و برخی از گونه‏های پرندگان مثل حواصیل، لک‏لک و… نمی‏تواند بی‏معنا باشد.در نقاشی ذن«پرندگان اگرچه سوژه‏هایی دنیایی‏اند اما گونه‏های مختلف‏ پرندگان به طور نمادین به کار رفته‏اند. برای مثال درنا در فرهنگ ژاپنی معمولا با درخت کاج که نماد طول عمر است تصویر می‏شود. گرچه درخت کاج در طبیعت کشور ژاپن به وفور دیده می‏شود لیکن نقاشی از آن نمی‏تواند صرفا باز نمایی از طبیعت باشد. درخت آلو علامت ویژه سامورایی است. «شکوفه آلو یعنی پیروزی بهار بر زمستان، تفوق تقوا و شجاعت بر مشکلات.» بنابر این چه حتی تصاویر یا نقاشی های به ظاهر ساده هم حاوی معنای بسیار و اشارات خاصی بوده اند.
استفاده از این تصاویر اگرچه نه به وفور، اما در برخی از بسته بندی های امروز ژاپن به خصوص بیشتر در بسته هایی که برای هدیه مناسب هستند نیز دیده می شود. اما تعاملات با جهان غرب در قرن حاضر بی تاثیر بر تجلیات زیبایی ژاپنی نبوده و اگر هنرمند ژاپنی ملهم از آثار گذشته به ارائه این تصاویر می پردازد نه بدلیل بیان مفاهیم نمادین و یا تأملات تفکرات معرفتی و آرامش بخش حکمت درون، بلکه بیشتر بدلیل طعم دارکردن اثر مدرنش صورت گرفته است تا به آن رنگ و بوی ژاپنی دهد. بررسی های صورت گرفته در این پژوهش نشان می دهد که استفاده از این نقوش در اکثر موارد رابطه معنایی با محتوی بسته بندی ندارد. و بیشتر به پیروی از گذشتگان بر روی بسته ها نقش بسته اند. البته نمی توان منکر احترام قائل شدن آنها به ابعاد دلپذیر طبیعت و احساس صمیمیت با هر آنچه دارای حیات است شد. آنها بی اعتنایی محض به جلوه های زیبای طبیعت را همانند بی ادبی به انسان می دانند.
به امید آنکه، این پژوهش به عنوان شروعی برای بحث موفقیت طراحی بسته بندی در ایران، موفق عمل کرده و با ادامه دادن آن توسط دانشجویان و علاقه مندان دیگر شاهد روزی باشیم که بسته بندی کشورمان همچون بسته بندی های ژاپن، مدرن، کاربردی، مورد قبول بازار مخاطب و همچنین مهم تر از همه، نشان دهنده هویت ایرانی باشد.

منابع:
الف: کتب فارسی:
ارهارت، اچ. بایرون، دین ژاپن: یک پارچگی و چندگانگی، ترجمه ملیحه معلم، انتشارات سمت.تهران. 1384.
استنلی بیکر،ج. هنر ژاپن، نسترن پاشایی، فرهنگستان هنر،تهران، 1384.
افشار مهاجر،ک، هنرمند ایرانی و مدرنیسم. ناشر: دانشگاه تهران. 1384.
بارت، ر. امپراتوری نشانه ها. مترجم: ناصر فکوهی. تهران، نشر نی،1383.
بي‌ناس، ج، تاريخ جامع اديان، مترجم: علي اصغر حكمت، تهران، انتشارات آموزش انقلاب اسلامي، چاپ پنجم، 1370.
پاکباز، ر، دایرة‌المعارف هنر، تهران، فرهنگ معاصر،  1378. 
دانشور، ه، صنعت چاپ، چاپ دوم، انتشارات سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، تهران، 1370.
دی‍ل‍ی، ن‍ل‍ی‌. ژاپ‍ن‌ روح‌ گ‍ری‍زان، ع‌. پ‍اش‍ای‍ی‌، ن‍س‍ت‍رن‌ پ‍اش‍ای‍ی، روزن‍ه‌، ف‍ره‍ن‍گ‍س‍ت‍ان‌ ه‍ن‍ر، ت‍ه‍ران‌ ، ۱۳۸۲.
بنیون،ب، ر
وح انسان در هنر آسیایی. مترجم: محمد حسین آریا(لرستانی)/ فرهنگستان هنر 1383.
سید صدر، الف. دایره المعرف هنر، انتشارات سیمای دانش، 1383.
رجب زاده، ه. ژاپن، دیروز و امروز. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی. 1383.
ریو، ج. هنر ژاپن( نگاهی به جزئیات)، بابک محقق، فرهنگستان هنر(پژوهشکده هنر)، تهران، 1388.
گاردنر، ه، هنر در گذر زمان، ترجمه محمد تقی فرامرزی، نشر آگاه، تهران. 1378.
هارت، ک. طراحی شخصیت های کارتونی(مانگا)، ترجمه: هادی مهرابی. انتشارات میردشتی، تهران:1384.
سوزوکی د.ت، ذن و فرهنگ ژاپن، مبانی هنر معنوی(مجموعه مقالات)، جلال ستاری، حوزهء هنری، تهران،1372.
هریگل .گوستی ل، ذن در هنر گل آرایی، ع پاشایی، فراوان،1377.
بی نام. ژاپن. مباحث کشورها وسازمان های بین المللی/25. وزارت امور خارجه.
کاوازاکی، الف. ژاپن بی نقاب. ترجمه مهدی نراقی. موسسه انتشارات امیر کبیر. تهران. 1357.
سعیدی، ع. ژاپن(درباره مردم و سرزمین ژاپن) انتشارات کتاب فروشی باستان- مشهد-1343.
پاتریشیادی. ژاپن، ترجمه فاطمه شاداب، تهران ققنوس،1383.
فوکوتساوا یوکیشی. نظریه ی تمدن. ترجمه: چنگیز پهلوان. شرکت سهامی خاص. نشر آبی. تهران1363.
جای چو و جای وینبرگ ،تاریخ فلسفه چین ،ع .پاشایی،گفتار ،تهران،1369.
مرتضایی، ر، مقدمه طراحی بسته بندی، واحد پژوهش و طراحی شرکت سماک، تهران:1378.
موسوی، همایون.کارگاه چاپ دستی 1 متوسطه فنی و حرفه ای. 1389.

ب- مقالات فارسی:
کتابی، م، اوریگامی، مجله دستاورد، شماره 19،1383.
سانو، ی، فراتر از تا زدن، صنعت چاپ، شماره 232، 1380.
برکشلی، م، مرمت کاغذهای ژاپنی، فصل نامه دانشگاه هنر، شماره2، 1378.

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید