دانلود پایان نامه

ذوب می کند، سرنوشتی جز انتقال عمومی ندارد. غنای شئ و ژرفای معنا تنها به بهای سه مشخصه که به همه ی اشیای ساخته شده تحمیل می شوند، قابل پشت سر گذاشتن هستند: دقیق بودن متحرک بودن و خالی بودن.341
«ژاپنی ها اعتقاد دارند که حس احترام یا قدر دانی عرضه کننده ی هدیه یا فروشنده کالا، در روشی که آن کالا را پوشانده آشکار می شود. به غیر از کاغذ بسته بندی حقیقی، ژاپنی ها روش های متنوعی برای بسته بندی اشیاء دارند. مثل بسته بندی مخصوص جشن342، بسته بندی کیک های کوچک343، و بسته بندی لباس344 در اندازه های مختلف»345 که این نکته اهمیت بسته بندی، بین این مردم را نشان می دهد.
یکی از نکات مهمی که یک طراح گرافیک در بسته بندی باید به آن توجه داشته باشد، رعایت عناصر فرهنگی و بومی و نمایاندن هویت و اصالت کالا به گونه ای است که مشتری با هر نژاد و در هر اقلیمی بتواند به سرچشمه تولید کالا و ارائه آن پی ببرد. به طور کلی، استفاده از این ویژگی می تواند کمک خوبی برای فروش کالا در بازارهای جهانی باشد. بسته بندی محصولات ژاپنی نمونه های مناسبی از ارائه کالا با در نظر گرفتن این نکات است؛ به طوری که صرف نظر از شیوه نوشتاری خطوط، به سرعت بسته کشور تولید کننده اش را معرفی می کند. استفاده از عناصر تصویری ویژه آن مرز و بوم، تایپوگرافی و چیدمان حروف، عکس ها و تصاویر، رنگ، روش های سنتی بسته بندی و افزودن مواد گوناگون مثل پارچه، ربان و کاغذ نیز می تواند در این زمینه موثر باشد. شاید دلیل این موفقیت این است که آنها بدون گسستن از ریشه های ماقبل تاریخی خود، با برقراری روابط متقابل درونی با فرهنگ های وارداتی که به سرعت از غربال ژاپنی عبور کرده، در سنتی ثابت متحول می شوند. این استمرار و انسجام فرهنگی باعث شده که هنرهای ژاپنی به عنوان اجزای این نظام در فعل و انفعالی پویا، به صورت مستمر از درون نو شوند، در حالی که مبانی خود را حفظ کرده اند.346
کاربرد نمادها و سمبل ها در بسته بندی نیز امروزه جهت برقراری ارتباط سریع، موجز، بدون ابهام و صریح در سطح جهانی مطرح می باشد که مفاهیم متفاوت و مهمی را به ساده ترین فرم به مصرف کننده منتقل می نماید. باید گفت ژاپنی ها به بهترین شکل از نمادها برای اهداف خود استفاده می کنند. اساس تولید شیرینی های قنادی هیگاشیا 347در توکیو به شکل مدرن است. از طراحی های هنرمندانه بسته بندی یا طراحی داخلی فروشگاه گرفته تا دستور پخت شیرینی که بر اساس سادگی دنیای مدرن است. اما حتی در این سادگی هم ردپایی از هویت های ژاپنی قابل تشخیص است. رنگ خنثی بسته بندی با لوگوی برجسته بسیار مناسب و معقول است. اما این لولو بسیار شبیه به مونشوهای ژاپنی می باشد. شیوه منحصر به فرد ژاپنی، در شل گره زدن روبان و یا کشف شگفت آور شیرینی های رنگارنگ داخل جعبه بعد از کنار زدن لایه های متعدد، نیز از دیگر مواردیست که هویت این بسته را به صورت هوشمندانه ای آشکار می کند. طراح ژاپنی تنها به مدرن بودن اکتفا نمی کند و اثری از خود باقی می گذارد. ژاپنی و در عین حال مدرن.
یکی از ویژگی های بسته بندی ژاپن توانایی آنها در مصالحه باتضادها است. محیط زیست تنها چیزیست برای اثبات توانایی در جهت دستیابی به بسته بندی جذاب با کاهش استفاده از مواد. ژاپنی ها برای رسیدن به هدف مورد نظرشان هیچ کمبود یا مشکلی را جدی نمی گیرند، و گاهی از خود مشکل برای رسیدن به هدفشان استفاده می کنند. علاوه بر این، آنها به بی ارزش ترین اشیاء اطرافشان هم به چشم یک شی با ارزش نگاه می کنند و همین باعث می شود هر چیز را لایق آفریدن چیزهای بزرگ دانند. در بخش 3-3 این ویژگی هنر آنها در آفریدن بسته بندی های طبیعی کاملاً آشکار است. اگرچه بدون هیچ گونه تردیدی حتی امروز هم شگفت انگیزترین نمونه های بسته بندی ژاپن آنهایی هستند که از مواد طبیعی مثل بامبو، نی و یا چوب ساخته می شوند. با این حال طبیعت و معانی ضمنی آن هنوز هم نقش کلیدی در زیبایی شناسی ژاپنی دارد. در طراحی بسته بندی های ژاپنی ها ، تقلید محض از طبیعت وجود ندارد. اختلاف این دو درجه ای از انتزاع فراهم می کند و کنایه ای است از ارتباط معنوی با طبیعت. امروزه مجموعه ناهار هایی با پوست بامبو و یا حصار های پلاستیکی کوچک از علف در سینی سوشی، هنوز هم به این اصل اشاره دارند. اگر چه امروزه در غرب، تولید انبوه تمایل دارد مواد طبیعی را جایگزین مواد مصنوعی کند، اما انواع پلاستیک ها به عنوان نمادی از راحتی، پاکی و کنترل قابل دسترس تر از هر ماده دیگریست؛ اگر چه فاقد زیبایی و گرما هستند. غرب به منظور جبران کمبود بسیاری از بسته های ساخته شده از متریال های ساده و طبیعی، مثل چوب و ظروف لاکی با استفاده از اسفنج پلی استایرن و پلاستیک ظروفی با نقش هایی از طبیعت ساخته شده اند. هر چند که غالبا تقلیدیست ضعیف، چرا که این نوع بسته ها خیلی خوب توانسته اند ماده واقعی خودرا پنهان کنند، اما همین طور بطرز مشکوکی تاثیر خودرا بر روی محیط زیست، نیز مخفی کرده اند.

5-3نمونه های بسته بندی ژاپنی با استفاده از هویت های بصری این کشور.
سنت های تصویری ژاپن، گنجینه ای غنی برای طراحان، این سرزمین به شمار می آید، که با گذشت سالها و تغییرات زیاد در مفهوم هنر نه تنها کاربرد خود را از دست نمی دهند بلکه از دل خود شاخه ها و که به آن غنایی دو چندان می بخشد. طراحان این کشور با حفظ و استفاده از این گنجینه (در عین تطبیق دادن با روحیه زمان) نه تنها از جایگاه ویژه ایی در دنیای هنر برخورداراند
، بلکه به حفظ این ارزش ها برای نسل های بعدی خود کمک می کنند. در این بخش نمونه هایی از بسته بندی های سه دهه اخیر این کشور که به نوعی، از این سنت های تصویری در آنها استفاده شده است معرفی می شود.
رنگ های تخت و درخشنده در باسمه های ژاپنی موقعیت مناسبی را برای ایجاد طراحی هایی جذاب در بسته بندی های ژاپنی ایجاد کرده است؛ طوری که می توان گفت دراکثر آنها درصورت استفاده از رنگ، حتی در سطح خیلی کوچک، شاهد رنگ های تخت، خالص و درخشنده می باشیم؛ این رنگ ها معمولاً با رنگ مشکی همراه می شوند که درخشندگی و در نتیجه جذابیت آنها را دوچندان می کند. در بسته بندی های این کشور کمتر با رنگ های ترکیبی (به اندازه ایی که دیگر درخشنده نباشد) روبرو هستیم، مگر در سطح های کوچک و یا همراه با رنگ های خالص(تصویر3-27) . همان طور که در فصل دوم گفته شد، بین هنرمندان باسمه کار گروهی به تصویر کردن چهره و اندام زنان زیبا روی ژاپنی، با آرایش و لباس سنتی و نگاهی نجیب و شرم گون پرداختند؛ که بسیار مورد استقبال واقع شده و منجر به پیدایی سبک بیجینگا شد. هنرمندان امروز ژاپن نیز از این سبک استقبال کرده و در طراحی های خود از آن بهره برده اند. تصویر 3- 28نمونه هایست از این سبک برای طراحی بسته بندی(به ترتیب از راست به چپ) چاپِستیک348 یا چوبک غذاخوری ژاپنی، بسته بندی گوشی همراه و بسته صابون حمام. تصویر 29-3 نمونه دیگریست برای بسته بندی نودل؛ که طراح برای خلق این ایده فوق العاده از ویژگی های موثر گیشا استفاده کرده است، این گیشای مقوایی معمولا با سنجاق مو، در موهای طراحی شده اش دیده می شود، (با استفاده از چاپستیک های داخل بسته) که این نگاه هوشمندانه طراح، آن را دارای جذابیتی دوچندان کرده است.
یکی از هنرهای معروف و سنتی ژاپن هنر لاک والکل349 و با قدمتی طولانی است؛ رنگ جلااستفاده شده در این اثر، از شیره درخت اوروشی که به درخت لاک الکل، یا درخت جلا ژاپنی نیز معروف است، ساخته می شود. وصمغ گرفته شده از در خت اوروشی، که در چین و ژاپن می روید، برای تهیه رنگ جلا استفاده می شود. این درخت تنها سالی یکبار و در تعدادی کم می روید. نکته حائز اهمیت در مورد آن این است که بین هر بار مکش صمغ آن، باید حدود سه تا پنج سال فاصله داشته باشد. رنگ جلا بین لایه های متوالی فوق العاده نازک در تزئین اشیا سنتی مثل ماسه و جعبه به کار می رود. تکنیک منحصر به فرد اوروشی شامل پاشش لاک والکل با پودر فلز بروی سطح طلا است؛ که سبب ایجاد کنتراس بی نظیر رنگ ها می شود. در این تکنیک گرد طلا با نی های بامبو به سطح کار پاشیده شده و خطوط بسیار نازک موجود در اثر با قلمو ی کوچکی از جنس مو خرگوش کشیده می شود. 350 با توصیفاتی که شد، هزینه بالا و مشکل بودن این هنر، استفاده از آن را در صنعت بسته بندی امروز، غیر ممکن می سازد. اما ژاپنی ها برای نمایش هویت های ملی خود تمام موانع را کنار می زنند. تصویر3-30 نمونه ایی از بسته بندی را نشان می دهد که طراح با استفاده از صنعت چاپ به نتیجه دل خواه و مشابه هنر لاک و الکل ژاپنی دست یافته است.
تصویر30-3 نیز نمونه ایی از یک ظرف سرامیکی متعلق به بسته بندی های سنتی ژاپن(کتاب اوکا صفحه70) می باشد. داخل این ظرف را از موچی351 که نوعی شیرینی سنتی بوده پر می کردند. ارتباط این شیرینی با شکل این بسته مشخص نیست اما چیزی که جالب هست اینکه از این تصویر در بسته بندی موچی استفاده شده است، اما این بار نه در ظرف سرامیکی بلکه در جعبه ایی مقوایی که در برگیرنده بسته های کوچکتر از جنس کاغذ می باشد. گویی طراح همان بسته بندی را مطابق زمان و شرایط تغییر داده، چرا که امکان استفاده از سرامیک در این دوره برایش وجود نداشته. جالب اینکه در این طرح بدون استفاده از تصویر موچی می توان محتوی درونی را حدس زد . انتخاب رنگ نیز بسیار هوشمندانه و تداعی کننده رنگ های ربان های تزئنی نمونه سنتی آن است.
همان طور که در فصل اول گفته شد، یکی از مهم ترین عوامل تاثیر گذار در هنر ژاپن، که به آن رنگ و بویی منحصر به فرد داد آیین ذن بود. این آیین نه تنها در نقاشی، کالیگرافی، شعر وسایر هنرها اثر گذاشت، بلکه در دوران مدرن و هنر بسته بندی رد پایی از خود به جایی گذاشته است. می توان گفت تداوم مراسم چای تا به امروز نه تنها بر آن تاثیر گذاشته بلکه به رشد آن نیز کمک کرده است. چرا که یک بخش اصلی از مراسم تعریف و تحسین از وسایل مورد استفاده توسط میهمانان است. وسایلی که در این زمان کوتاه و در محیط ساده استفاده می شود، باید طوری به نظر می آیند که انگار بخشی از ابدیت می باشند. گذشته از این، رسم است که میهمان با هدیه ای(معمولاًچای و شیرینی) وارد مراسم می شود. بسته های چای، یا هر چیز دیگری که همراه آن استفاده می شود (شیرینی یا شکلات) مخصوص این مراسم و مناسب حال و هوای آن طراحی و تولید می شود؛که می توان از آن جمله قنادی ذن-کاشیون352 را مثال زد. تنوع و زیبایی این بسته بندی ها قابل توجه است. در اکثر آنها سادگی ویا نوعی خلاء وجود دارد و یااز نقوش آب مرکبی نقاشان ذن استفاده شده است.(تصویر3-31)
اکانبان که غالباً به تبلیغات تجاری تعلق داشتند یک ویژگی خاص داشتند که برخی هنرمندان از این ویژگی در آثار خود استفاده کرده اند و آن این بود که نوشته کل فضای زمینه(بدون تصویر) را در بر می گرفت؛ تا آن جا که معمولاً هیج جای خالی بر صفحه آن باقی نمی ماند. نوشته ها در سطرهای عمودی یا افقی و بسیار فشرده نوشته می شدند. تصویر3-32 نمونه هایی از این استفاده تصویری را در طراحی بست
ه بندی نشان می دهد. برای مقایسه یک نمونه کانبان نیز آورده شده است.
به طور کلی ژاپنی ها با زیبایی های طبیعت به وجد می آیند. طراحان زیادی از این ویژگی آنها به نفع خود بهره برده اند. تصویر3-24 نمونه هایی که طراح با استفاده از اریگامی و یا چاپ بافتی زیبا، بسته بندی را به میوه ها ویا گل های طبیعی تبدیل کرده است.

در بسته بندی هدیه جذاب از پنج فنجان ژله هندوانه در سبد بامبو طراح علاوه بر نمایش زیبایی های طبیعت از دو روش سنتی بسته بندی ژاپنی، همزمان استفاده کرده است: سبد و فروشکی. در گذشته کشاورزان از سبد به عنوان وسیله ای برای حمل و فروش محصولات خود استفاده می کردند. از آنجا که ژاپنی ها در حفظ سنت های خود مسمم هستند با وجود مواد و تکنولوژی های جدید، هنوز از سبدهای بافته شده ازحصیر ویا نی در بسته بندی های خود استفاده می کنند. حتی کاهی روی کاغذ نقش آن

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید