دانلود پایان نامه

است. و در اصطلاح، شیفتگی عجیب و باورنکردنی ژاپنی ها به فانتزی های کودکانه است، که اغلب در شخصیت های ساده و کارتونی نمود می کند. «کاوایی از آغاز دهه 70 یکی از شاخص ترین جلوه های فرهنگ عامه مردم ژاپن شد. شخصیت های فانتزی همه جا دیده می شوند. از اسباب بازی و لباس گرفته تا هواپیما و اتومبیل و حتی مراکز نظامی و دولتی»272(تصویر2-40) این شیفتگی چنان با فرهنگ امروزی ژاپن در آمیخته است که واژه ی کاوایی نیز مانند واژه مانگا در سراسر دنیا یادآور ژاپن شده است. ظاهراً برای ژاپنی ها این روحیه ی کودکانه، به معنی ساده انگاشتن یا جدی نگرفتن نیست، بلکه تنها وسیله ای برای احساس نزدیکی و صمیمیت بیشتر به حساب می آید. ژاپنی ها از گذشته های دور به این نوع تصاویر علاقه داشتند و در بسیاری از آثار گذشته آنها رد پای این فانتزی ها دیده می شود. از این دسته می توان نقش های روی نتوکسه273ها را مثال زد که سطح کوچک آن با نقوش زيبايي چون نقش هاي خدايان، اهريمنان، فيلسوفان، پريان، پرندگان، خزندگان، ماهي ها، حشرات، گل ها، برگ ها، و صحنه‌هاي زندگي مردم، ‌آراسته می شد. اين نقوش، شوخ‌طبعي ژاپنيان هوشمند را، كه نظير آن در هنر هيچ قومي ديده نمي‌شود، بخوبي نشان مي‌دهند: بر قطعه‌هاي عاج و چوب، به كوچكي مكعبي با ابعاد 25 ميليمتر، تصاوير زنان و كاهنان فربه، ميمون هاي چالاك، و حشرات خوش‌منظر را بادقت حكاكي مي‌كردند. دريافت ظرافت و عمق اين تصويرها مستلزم تعمق كافي است. ولي حتي با افكندن نگاهي كوتاه به آنها مي‌توان به شور هنري مردم ژاپن پي برد.274(تصویر2-41)
خرگوش « میفی»275 بر روی کارت های خود پرداز بانک « آساهی»276، «پیکاچو»277 بر روی هواپیما های مسافر بری هواپیمایی ژاپن،« تیوپَک»278 شخصیت کارتونی پست سراسری، « پیپو»279 شخصیت فانتزی پلیس و همچنین ساخت اتومبیل « هِلوکتی»280 تولید کمپانی «میتسوبیشی»281 همگی نمونه ایی از رسوخ کاوایی در رسمی ترین ارگان ای این کشور هستند(تصویر2-42).
« در بسیاری از موارد این شخصیت ها برای راهنمایی، ادای احترام، و یا فرهنگ سازی در اجتماع استفاده می شوند. برای مثال می توان به شخصیت هایی که به تابلوی راهنمایی خیابان ها تبدیل شده اند، شخصیت های الکترونیکی که در مونیتورهای دستگاه های ابطال بلیط مترو از مسافران تشکر می کنند، « میس الکتریسیتی»282 ژاپن که مردم را به صرفه جویی در مصرف برق دعوت می کند « پیپو»283 پلیس که در مواقع ترافیک های شهری از رانندگان معذرت خواهی می کند، اشاره کرد»284(تصویر2-43).
ظاهرا محصولاتی کاوایی، فراتر از مرزهای ژاپن و سایر بازارهای آسیایی محبوبیت بیشتری به دست آورده است و به همان قدرتی که فرهنگ ژاپن را تحت تاثیر خود قرار داده است در ایالات متحده به ویژه در میان طرفداران انیمیشن های جوان و مانگا نیز در حال محبوب تر شدن است. کالا و محصولات فانتزی به ویژه در برخی از بخش های دیگر از شرق آسیا، مانند چین، هنگ کنگ، کره جنوبی، تایوان و کشورهای جنوب شرق آسیا مانند ویتنام، فیلیپین، تایلند و سنگاپور محبوب است285. تا جایی که می توان گفت، بعضی از کاوایی ها به معروفیت جهانی دست یافته اند. اما اگرچه امروزه در گرافیک سراسر دنیا، طراحی شخصیت برای جلب توجه بیشتر و ماندگاری در اذهان مخاطبان، کاربر فراوان دارد، شکل ژاپنی آن از دید اکثر خارجیان افراطی و عجیب به نظر می رسد. این گرایش فراگیر، همه شاخه های گرافیک ژاپن از جمله پوستر سازی را متأثر کرده است و در بسیاری موارد، بهانه پیام های استعاری و غیر مستقیم پوستر های ژاپنی قرار گرفته است. از موارد پر کاربرد کاوایی در بسته بندی های این کشور است که از استقبال زیادی برخوردار است. که در فصل سوم بیشتر به این مبحث پرداخته شده است(تصویر-243).

فصل سوم : طراحی بسته بندی در ژاپن
1-3اریگامی و کاربرد آن در بسته بندی ژاپن
3-2 احترام و ارج نهادن به کاغذ در ژاپن.
3-3بسته بندی ژاپن بر اساس تقلید از طبیعت، و ایده دوستی با آن
3-4 تفاوت های اساسی در بسته بندی ژاپن با بسته بندی های غربی
5-3نمونه های بسته بندی ژاپنی با استفاده از هویت های بصری این کشور

1-3اریگامی286 و کاربرد آن در بسته بندی ژاپن
زمینه های مختلف فرهنگی ژاپن فرصت های استثنایی برای طراحانی که به دنبال راه حل های ابتکاری ونوآورانه هستند فراهم کرده است. به عنوان مثال می توان اریگامی را به عنوان یکی از مهم ترین و شناخته شده ترین آنها معرفی کرد. در زبان ژاپنی “اوری” به معنی با اندیشه تا زدن و “گامی” به معنی کاغذ است که ترکیب آن ها با یکدیگر کلمه ی اوریگامی را می سازد. بنا براین اوریگامی، هنر با اندیشه تا زدن کاغذ است، که یکی از کاردستی‌های محبوب ژاپنی محسوب می شود و در سراسر جهان طرفداران زیادی دارد. هدف این هنر آفریدن طرح های جالب از کاغذ با کمک تاهای هندسی است(تصویر3-1). اریگامی فقط از تعداد کمی از تاهای گوناگون استفاده می‌کند، ولی همین تاها می‌توانند به روش‌های گوناگونی ترکیب شوند تا طرح های متفاوتی از شکل های مختلفی از حیوانات، پرندگان، ماهی ها، وسایل بازی، وسایل دکوری، شکل های هندسی و اشکالی در ارتباط با گرافیک، معماری، صنعت و … را به وجود آورد.
از گذشته هنر اریگامی در آیین ها ورسوم خاص ژاپنی کاربرد داشته است. آثار
امروزی از این مراسم را می توان در بریده کاغذهایی از هیکل انسان که اینک در مراسم تطهیر به کار می رود، مشاهده کرد. همچنین می توان آن را به نحوی با دین شینتو در ارتباط دانست. به عنوان مثال «پروانه ماده287 و نر288، پروانه های هستند که آن را بر لبه پیاله برای تزئین قربانگاه های معابد شینتو نصب می کرده اند(تصویر3-3). همچنین اسامی جغرافیایی نیز در کنار واژه اوریگامی به کار گرفته می شود که از جمله می توان اوریگامی یاما به معنی اوریگامی کوه و اوریگامی گاوا به معنی اوریگامی رودخانه اشاره کرد».289
از طرف دیگر ریشه های اوریگامی را می توان در رسم هدیه دادن ژاپنی ها جستجو کرد: در ژاپن پوشاندن اشیاء با کاغذ از دوره هَین290 به صورت یک سنت درآمده است. این سنت، نه تنها با قوت قبلی اش باقی مانده است بلکه با استفاده از هنر های مختلف، به ویژه اریگامی و فروشکی291، در ساخت بسته و یا تزیینات الحاقی(گل، پروانه و ..) به آن روز به روز به اهمیت اش افزوده شده است؛ تا جایی که هدیه های ژاپنی ویژگی ها خاص خود را پیدا کرده و کاملاً قابل شناسایی هستند(تصویر3-2). تاتوگامی292 که با تاتو293 دارای تفاوت هایی می باشد، مثالی برای استفاده از این سنت است. این هنرها بسیار ابتدایی تر آز آن بوده اند که بتوان آنها را اوریگامی نامید. « در دوره موریماشی، هنگامی که تهیه کاغذ به طور نسبی آسان تر شده بود، مردم از کاغذ برای پوشاندن هدیه ها استفاده می کردند و تا کردن کاغذ برای نشان دادن صمیمیت استفاده می شد. این الگوهای تا کردن کاغذ، به صورت آداب در میان جنگجویان سامورائی مورد توجه و احترام بوده است.»294 راه های متعددی در تا کردن کاغذ برای هدیه ها وجود دارد که از آن در مناسبت ها و روزهای خاص سال استفاده می شود. مثل ساختن نوشئی آوابی295 که در اصل صدف خشکی بود که عنوان نماد شگون و خوش یمنی بر روی بسته های هدیه نصب می شد، بعدها به جای این صدف از کاغذ تا شده به همان شکل استفاده شد که شکل آن به صورت یک شش ظلعی دراز است. این شکل مانند طلسم هایی است که امروزه در معابد شینتو فروخته یا هدیه داده می شود.296
از هنر اوریگامی در ژاپن عهد باستان اطلاع زیادی در دست نیست، زیرا کمیاب بودن و ارزشمند بودن کاغذ مانع از استفاده های هنری از آن می شد. با بررسی های به عمل آمده در کتاب های این دوره هَین در بین سال های 794 تا 1185 میلادی شروع شده باشد. در آثار به دست آمده در کتاب های این دوره که نحوه تا کردن کاغذ در آن رسم شده، چنین مشخص است که درابتدا، تنها با تاکردن کاغذ و بدون برش، اریگامی ساخته می شد، که این شیوه تا ابتدای دوره موروماچی ادامه داشت.297
به گفته یاسوهیروسانو، سه قاعده مهم در قواعد هنر اوریگامی بدون هیچ تردیدی مطرح می باشد: « اول این که کاغذ را نباید تحت هیچ عنوانی برید؛ کاغذ باید مربع شکل باشد و اندازه اش از دو کف دست تجاوز نکند؛ چرا که در صورت برش می توان آن را به هر صورتی که خواسته باشیم شکل دهیم. ثانیاً تعداد تاها باید تا حد ممکن محدود باشد و ثالثاً به طور مساوی توزیع شده باشند. اگر کاغذ از سمت راست تا بخورد سمت چپ آن هم باید دقیقاً به همان شکل سمت راست تا بخورد. تاهای غیر ضروری باعث از ریخت افتادن کار می شود و لذا باید از تا زدن های اضافی خودداری شود.298
امروزه اریگامی کاربردهای مختلفی دارد از استفاده های آموزشی درمانی گرفته تا نقشه ساخت سفینه های خورشیدی. طراحان گرافیک نیز از این تکنیک ها در طراحی بروشورها و کاتالوگ های تبلیغاتی جذاب تر و موثرتر بهره برده اند.(تصویر3-4) طراحی کاتالوگ اتومبیل های تویوتا، اوپل و فولکس از این دسته می باشند. در تصویر3-5، طراحی لیبل نوشیدنی اریگامی، ایده طراح بر اساس اریگامی شکل گرفته است. طراح این اثر، کلارا لیندستن در مورد ایده اش چنین می گوید:Alpha “این یک پدیده شایع است که مردم، در شرایط عصبی، برچسب بطری آبجو خود را پاره یا خراش می دهند؛ برچسب اوریگامی تقریبا چیزی سازنده برای این وضعیت است. اگر شما نشانه های روی برچسب را دنبال کنید، می توانید آن را به شکل یک گل در آورید. “
شاید مهم ترین کاربرد اوریگامی را بتوان در حوزه بسته بندی دانست؛ از آنجاکه به هنر بسته بندی در ژاپن توجه خاصی می شود، قسمت زیادی از محبوبیت اریگامی به دلیل ارائه این هنر در بسته بندی است. به ویژه در بسته ها، جعبه ها و کارتن های مقوایی دانست. بسته بندی های اریگامی به واسطه ساختاری که دارند، چسپ را از کار خود حذف کرده اند و جعبه های اریگامی با فرم های مربع، مثلث، و چند ضلعی، بدون نیاز به مواد چسپنده و هیچ ملحقاتی ساخته شده و در یکدیگر قفل می شوند این نوع بسته ها علاوه بر تنوع، از ساختارهای مقاوم نیز برخوردارند.299 از طریق یک سری چین های منظم برروی کاغذی مسطح و مدور، می توان یک ظرف گرد با عمق های متنوع ایجاد کرد که در طیف وسیعی از زمینه های بسته بندی قابل استفاده است. درمرحله بعد با استفاده از برگرداندن چین ها و برخورد آنها در بالای ظرف علاوه بر بسته شدن آن، گلی منظم و جذاب تشکیل می شود که بسیار قابل توجه است. وقتی ظرف باز است چین های مارپیچی ظاهر می شوند که نمایشی جذاب ازمحصول موجود در آن می باشد. همین طوردر این حالت به عنوان، بشقاب یا ظرفی برای مصرف محصول عمل می کند؛ می توان این ویژگی را یکی از جنبه های عملکردی این بسته بندی دانست که بسیار ایده آل مواد غذایی می باشد، که اگر چه به نظر ظاهر بصری و ساختار آن کمی پیچیده است اما نسبتا برای تولید ساده می باشد.300 (تصویر3-6)
کا
ربرد اوریگامی در بسته بندی، علاوه بر سادگی و جذابیت، به علت تولید پذیری آسان، حذف دور ریز و ضایعات کاغذ، حذف مراحل تولید و سهولت حمل و نقل بسیار مورد توجه قرار گرفته است. به طوری که در بریتانیا، جایزه بهترین طراحی صنعتی به طرح ارائه شده از سوی یک دانشجوی ژاپنی داده شد که برای ظرف سیب زمینی سرخ کرده طراحی کرده بود(تصویر3-7) این طرح در عین سادگی، کاملاً مناسب با اصول طراحی شکل گرفته است. همچنین جایزه خلاق ترین طراح در مسابقه پرو کارتن 2002 به ظرف سیب زمینی و ذرت داده شد که بر روی لیوان نوشیدنی سوار است و در نتیجه به صورت مجموعه واحد قابل استفاده بوده، سهولت حمل و استفاده را برای مشتری فراهم می سازد (تصویر7-3). در این جعبه ها هرچند شاید به روش اوریگامی محض اجرا نشود اما با کمی تغییر در برش ها و شیوه تا زدن انواع جعبه های الهام گرفته از تکنیک های اوریگامیک قابل تولید

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید